Ein politisk universitetsfloke
1. september får Noreg sitt sjuande universitet. Dette blei vedteke av Kongen i statsråd tidlegare denne m�naden.
Sist gong h�gskular fekk universitetsstatus i Noreg var 1. januar 2005. D� fekk vi universitet b�de i Stavanger og p� �s. Dette vedtaket danna spiren til ein universitetsdebatt: Kor mange universitet treng vi i Noreg? Kva er skilnaden p� eit universitet og ein h�gskule? Er det uheldig dersom vi f�r mange universitet?
Ulike meininger florerer. Kunnskapsminister �ystein Djupedal uttaler til Aftenposten at han er positiv til at Noreg f�r fleire universitet. Han peiker p� at det sidan 2005 har blitt utvikla eit system som stiller krav til kven som f�r lov til � kalle seg universitet. Dette f�rer til h�gare kvalitet, if�lgje kunnskapsministeren.
Tidlegare studenttingsleiar ved NTNU, Harris Utne, har ei anna oppfatning. Han meiner at krava f�rer til at h�gskular f�lgjer ei slags politisk oppskrift p� � bli universitet, i staden for � bli s� gode undervisnings- og forskingsinstitusjonar som mogleg. Utne foresl�r derfor � sleppe universitetstittelen fri og gje alle h�gskular som �nskjer det, lov til � kalle seg universitet. Argumentasjonen er at det er kvalitet, og ikkje tittel, som er avgjerande.
Framlegget til Utne vil neppe vinne s�rleg geh�r. For dei allereie eksisterande universiteta er det s�rt at n�rmast alle og einkvar snart kan smykke seg med ein universitetstittel. Og det er denne utviklinga vi g�r mot. Professor Steinar Stjern� leier eit utval som skal dr�fte framtida til h�gare utdanning i Noreg. Han tipper at vi vil ha 12 universitet i 2020.
Det sentrale sp�rsm�let b�r imidlertid ikkje handle om kva utdanningsinstitusjonane skal f� kalle seg, men kva som styrkjer h�gare utdanning i Noreg.
Dersom det at h�gskulane byrjar � kalle seg universitet f�rer til at dei f�r fleire midlar til forsking, er det positivt. Men mange sm� universitet gir ogs� mange sm� fagmilj� spreidd utover heile landet. At h�gare utdanning i Noreg vil tene p� dette totalt sett, er tvilsamt.
Tidlegare rektor ved Universitetet i Oslo, Kaare Norum, har uttalt at han heller ville ha vore tilsett ved ein god h�gskule enn eit d�rleg universitet. Men utviklinga vi ser i dag dreier seg om institusjonar som heller vil vere middelm�dige universitet enn middelm�dige h�gskular. Ei anna utvikling f�r vi berre dersom det gjer meir status � vere ein god h�gskule enn eit middelm�dig universitet.
Korleis ein oppfordrar h�gskular til � auke kvaliteten i staden for � strebe etter universitetstittelen, er eit anna sp�rsm�l. Rangering av utdanningsinstitusjonar er eit fy-ord i Noreg, men kvalitetskriteria til slike rangeringslister er tross alt langt breiare enn regjeringas kriterier for � bli universitet.
